مقالات

تنظيم متن عربى كتاب سليم و پاورقى‏ها و استخراج مدارك احاديث و آماده سازى فهرستها، طى مراحلى انجام گرفته كه در اين بخش با اشاره به كيفيت انعكاس آن در ترجمه حاضر، توضيح داده مى‏ شود. مقابله نسخه‏ ها و تنظيم متن‏ از ميان 24 نسخه خطى موجود از كتاب سليم، چهارده نسخه براى مقابله انتخاب شد كه هر يك از آنها داراى جهات ترجيحى از لحاظ قدمت و صحّت و امور فنّى ديگر بوده است.
چاپ هاى كتاب سليم‏ از اوّلين چاپ متن عربى كتاب بيش از پنجاه سال گذشته، و منتخب كتاب سليم قبل از چاپ اصل آن به طبع رسيده است. ترجمه كتاب به زبان اردو بيش از بيست سال قبل، و ترجمه فارسى آن 15 سال قبل براى اوّلين بار چاپ شده است.
توجه علما به حفظ نسخه‏ هاى كتاب سليم‏ علماى شيعه در طول چهارده قرن، بصور مختلف در حفظ نسخه ‏هاى كتاب سليم كوشيده‏ اند. گاهى بصورت روايت و نقل كتاب يا قرائت و مناوله و اجازه آن، و گاهى بصورت استنساخ و نقل احاديث آن، و گاهى با حفظ نسخه‏ هاى آن، و بالاخره با چاپ و انتشار كتاب خود را موظّف به حفظ آن دانسته‏ اند.
وجود احاديث سليم در كتب قدما براى جمع آورى رواياتى كه از سليم نقل شده، جستجوى كاملى در كتب قدما و متأخرين از شيعه و غير شيعه انجام شد بطورى كه مى ‏توان اطمينان يافت نود و پنج درصد از احاديث سليم يافت شده و احتمال وجود احاديث ديگرى از سليم بسيار ضعيف است. با توجّه به اسناد مذكور و تكرار نام عدّه ‏اى از راويان در بعضى از آنها، معلوم مى‏ شود اكثر آن اسناد منتهى به كتاب سليم است، و عده‏ اى از راويان نسخه ‏اى از كتاب سليم را داشته ‏اند و از روى آن روايت كرده ‏اند،
روش بحث در جواب شبهات‏ در اين فصل شبهات و اشكالاتى كه در مورد كتاب سليم مطرح شده و آنچه ممكن است بعنوان يك سؤال در ذهن خطور كند مورد نقد و بررسى قرار گرفته است. در جواب آنها از سخنان علماى گذشته و حاضر استفاده شده تا معلوم شود بى ‏اساس بودن شبهات در طول زمانها در نظر بزرگان علما روشن بوده است. البته مطالبى هم به گفتار ايشان اضافه شده و سعى شده ريشه‏ يابى عميقى در اين باره صورت گيرد.
تفكر آزادانه در بررسى تاريخ‏                  كتاب سليم در واقع حكايت تاريخ صحيح اسلام با سند متصل از قول كسانى است كه در متن قضايا حاضر بوده‏اند و بعبارت ديگر بيانگر قسمتهاى حسّاس از تاريخ مسلمين است كه باعث تفرقه و اختلاف آنان گرديده، همان طور كه بيانگر فرقه ناجيه است.
در اين قسمت، مدارك و اسناد مربوطه در ذيل هر مطلب ذكر مى‏ گردد. از آنجا كه ترجمه فارسى براى عموم مردم در نظر گرفته شده نوعى تلخيص و اختصار در مقدمه به كار رفته است. لذا براى تفصيل بيشتر به مقدمه عربى مراجعه شود.
يك نامه و يك مقاله‏