مجموعه مقالات

 بيمارى و وفات پيامبر (صلی الله علیه و آله و سلم): در دهه آخر صفر سال 11 هجرى پيامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) بيمار شد. در حال بيمارى، اسامه فرزند زيد- آزادشده پيامبر (صلی الله علیه و آله و سلم)- را، كه در آن زمان هجده ساله بود(1) ، به اميرى لشكرى گماشت كه برود به سمت شام و با نصاراى روم شرقى بجنگد.
براى بررسى نحوه پى ‏ريزى سقيفه در زمان حيات پيامبر (صلی الله علیه و آله و سلم)بايد آيات زير را مورد بررسى قرار دهيم: خداوند متعال در آيات اوليه سوره تحريم مى فرمايد:
قاعده لطف دلیلى عقلى است که نه تنها در اثبات وجوب نصب امام از ناحیه خدا و مباحث عقیدتى دیگر کاربرد دارد، بلکه در علم اصول نیز ـ در بحث «اجماع کشفى» ـ مورد استفاده و استناد قرار مى‌گیرد. هم چنین در مباحثى هم چون «نیت»، «امر به معروف و نهى از منکر» و «قضاوت» نیز به این قاعده استناد مى‌شود. متکلّمان شیعه براى اثبات وجوب نصب امام بر خدا، به این قاعده استناد کرده‌اند. مهم‌ترین کتاب‌هاى کلامى که قاعده لطف در آن‌ها مطرح شده است، عبارتند از: الشافى، تلخیص الشافى، تجرید و شروح آن، الذخیرة ودلائل الصدق.
«شيعه» در لغت، به معنى تابع و پيرو است و لذا قرآن ابراهيم (عليه السَّلام) را شيعه نوح (عليه السَّلام) معرفى مى كند و مى فرمايد: «وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْراهِيمَ» {سوره صافات، آیه 83}، و در محاورات عرفى، پيروان و ياران شخص را شيعه مى گويند. {شيعه الرجل: أتباعه و أنصاره. } و از خصوصيات اين لفظ اين است كه بر مفرد و جمع يكسان اطلاق مى گردد، يعنى به يك نفر و ده نفر نيز شيعه گفته مى شود. «تشيّع» به معنى ادعاء پيروى از شخص و مقامى است.
 يمنيان عرب و دوستدار اهل بيت (علیه السلام) خصوصا در قم كه امام صادق (علیه السلام) برخى از شاگردان خود را براى حلّ مخاصمات و اداره امور آنان و تعليم فرزندانشان بدانجا فرستاده بود [اختيار معرفة الرجال، ص 331.]، در اين باره بر دیگران فضل‏ تقدم داشتند. روشن است كه رنج و ستم، و مظلوميتى كه همواره قبايل شيعى عرب قم و خراسان از سوى دشمنان اموى و عباسى خود، و پس از آنان از حاكمان ناصبى و دشمن اهل بيت(علیهم السلام) و پيروانشان متحمل مى‏شدند، تا اوايل قرن دهم هجرى سبب اصلى در عدم گرايش عمومى ايرانيان به مذهب شيعه بود.
 مورخان اتفاق نظر دارند كه تا پايان قرن نهم هجرى ايرانيان پيرو مذاهب چهار گانه اهل سنت بوده‏اند. در اوايل قرن دهم، در دوره صفويان بود كه اكثر مردم ايران به مذهب شيعه گرويدند. در اين مسئله نيز اتفاق نظر دارند كه مذهب شيعه به وسيله داعيان عرب؛ يعنى پيروان و شاگردان امامان اهل بيت (علیه السلام) وارد ايران شد و اوّلين كاروانى كه به ايران پا گذاشت گروهى از قبائل يمن بودند كه به دستور خليفه اموى از نواحى كوفه به خراسان تبعيد شدند.
  غدیرخم، مکان بیعت و پیمان امت اسلامی با امامت و ولایت امیرالمومنین (علیه السلام) است. به همین جهت واقعه غدیرخم همیشه مورد نظر عموم شیعیان و عالمان دینی بوده¬است؛ زیرا تشیع بر این اعتقاد است که موضوع امامت و خلافت و جانشینی پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)، با تعیین خداوند و اعلام پیامبرش ثابت می¬شود بر خلاف اهل¬سنت که در نوع تعیین امام اختلاف دارند؛ چرا که حداقل ابوبکر و عمر و عثمان به سه صورت متفاوت بر مسند خلافت تکیه زدند. اما سوال مهم این است که کدام یک منشأ قرآنی داشته و کدام یک بر خلاف قرآن¬کریم بوده¬است. 
تاریخ انتشار: ١٠ اسفند ١٣٩٤ - ١٩:٢٣ درآمد اهميت واکاوي حوادث پس از رحلت رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم که پيامدهاي ناگواري در جامعه اسلامي بر جا گذاشته و تا کنون نيز ادامه دارد، بر کسي پوشيده نيست. يکي از مهمترين اين حوادث، نحوه‌ي تعامل دستگاه خلافت با تنها فرزند بر جاي مانده رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم است.
علامه امینی در کتاب الغدیر ۲۴۸ لقب و صفت از حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام در بیان مبارک حضرت خاتم الاوصیاء حضرت محمد بن عبدالله را ذکر کرده است.
اسلام غدیر به ما آموخت که جامعه ی دینی، آن است که آزادی بیان و انتقاد در تمام سطوح جامعه، به وبژه بر حاکمان و رفتارشان شدنی و بلکه ضروری باشد. حکومت دینی، ضابطه دارد. ضابطه ای که ضابط و شارع اش خداست. هرکدام از دولتمردان، پا را از ضوابط و حدود دینی بیرون گذاشت، قابل نقد قابل استیضاح و قابل محاکمه اند. باری، در فرهنگ علی و آرمان شهر غدیری، یکی از حقوق شهروندیِ شهروندان جامعه اسلامی، این است که می توانند بپرسند و بازخواست کنند؛ آن هم نه فقط پرسیدن های استفهامی، بلکه پرسیدن های استنکاری.